HEEZE – Op de plek van de latere Rafaëlschool stond al vóór 1894 een school. Een eerdere versie van dit verhaal noemde 1886 als bouwjaar van de openbare lagere school. Na een aanvulling van Henk van Asten blijkt dat jaartal niet juist. Uit de Gemeenteverslagen van Heeze blijkt dat in 1894 een nieuwe openbare lagere school werd gebouwd.
Henk van Asten wees ons op de Gemeenteverslagen van Heeze uit 1894, die digitaal zijn in te zien via het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC). Daarin staat dat de bestaande school niet meer voldeed en dat in 1894 een nieuwe openbare lagere school werd gebouwd. De bouw werd uitgevoerd door Adrianus van Gestel uit Geldrop en kostte 6.812 gulden.
De bron is terug te vinden in de Gemeenteverslagen Heeze 1894, op pagina 241 van 676.
Wat was er fout?
In de eerdere versie van dit artikel stond dat de school in 1886 werd gebouwd. Dat blijkt niet te kloppen.
Dat jaartal was afkomstig uit een beschrijving bij historisch beeldmateriaal. Het gemeentelijke jaarverslag uit 1894 is echter een primaire bron uit de tijd zelf en geeft veel concretere informatie over de nieuwbouw. Daarom houden we nu 1894 aan.
Ook de formulering dat op deze plek toen voor het eerst een school verscheen, zou niet juist zijn. Uit de nieuwe informatie blijkt dat er al vóór 1894 een schoolgebouw stond, maar dat dit niet meer voldeed.
Wat blijft wel overeind?
De geschiedenis van Jan Deckers verandert niet.
Uit historische gegevens blijkt dat hij in 1882 werd benoemd tot hoofdonderwijzer van de openbare lagere school. Dat betekent dat hij dus nog lesgaf in het oudere schoolgebouw dat vóór de nieuwbouw van 1894 op deze plek stond.
In 1887 kwam voor hem en zijn gezin een nieuwe onderwijzerswoning gereed. De straat waaraan tegenwoordig de voormalige Rafaëlschool, het Sint-Maartenshuis en het gemeentehuis liggen, draagt nog altijd zijn naam.
Ook blijft overeind dat de school openbaar was en dat de gemeente verantwoordelijk was voor het bestuur.
Opnieuw verbouwd in 1927
De school uit 1894 bleek uiteindelijk eveneens te klein.
Volgens informatie van heemkundekring ‘De Heerlijkheid Heeze-Leende-Zesgehuchten’ volgde in 1927 een ingrijpende verbouwing. Daarbij ontstond in belangrijke mate het gebouw zoals we dat nu nog kennen.
Dat viel samen met een grote verandering in het onderwijs.
De openbare school aan de Jan Deckersstraat werd de katholieke jongensschool St. Aloysiusschool.
Voor de kinderen die openbaar onderwijs bleven volgen, kwam in 1927 op de hoek van de Schoolstraat en Molenstraat een nieuw schoolgebouw.
In deel 2: hoe de St. Aloysiusschool de Rafaëlkleuterschool werd en het gebouw daarna onderdak bood aan onder meer het Wit-Gele Kruis en rouwcentrum Fiddelaers.
Deze kleine geschiedenis is gebaseerd op historische en officiële bronnen en is mogelijk niet op ieder detail volledig. Aanvullingen, oude foto’s en herinneringen zijn welkom.
