Wat maakt een dorp meer dan een verzameling huizen? Waarom voelen mensen zich ergens thuis, zetten zij zich in voor elkaar en weten zij samen uitdagingen aan te pakken? Die vragen staan centraal in mijn werk én in mijn rol als raadslid.
Mijn naam is Anton Boonen. Samen met mijn vrouw Anne en onze dochters Emily en Lauren woon ik met veel plezier in Heeze. Als lector Duurzame Gemeenschappen aan Hogeschool Utrecht onderzoek ik hoe inwoners, verenigingen, ondernemers en overheden samen kunnen bouwen aan sterke en veerkrachtige gemeenschappen.
Sinds mei ben ik daarnaast raadslid voor het CDA in Heeze-Leende. In die rol ga ik wekelijks in gesprek met inwoners, vooral om te luisteren naar wat er leeft en speelt in onze dorpen, maar ook om te zien waar de kracht van onze gemeenschappen zit. Welke initiatieven brengen mensen in beweging? Waar nemen inwoners verantwoordelijkheid voor elkaar en hun leefomgeving?
In deze column, die iedere twee maanden verschijnt op Mijn Heeze, neem ik u mee in wat ik zie, hoor en leer over de kracht van gemeenschappen in Heeze, Leende, Leenderstrijp en Sterksel. Over de initiatieven die mensen samenbrengen, de uitdagingen waar we voor staan en de manieren waarop inwoners, verenigingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties samen het verschil maken voor hun omgeving.
Waarom gemeenschapskracht belangrijker wordt dan ooit?
We horen het steeds vaker. Mensen maken zich zorgen. Kan mijn zoon of dochter straks nog een betaalbare woning vinden in onze gemeente? Hoe houden we verenigingen en evenementen draaiende als het steeds moeilijker wordt om vrijwilligers te vinden? Blijven voorzieningen die belangrijk zijn voor de leefbaarheid van onze dorpen bestaan? En waarom lijken oplossingen soms langer op zich te laten wachten dan we zouden willen?
Die vragen en zorgen zijn begrijpelijk.
In de gesprekken met inwoners merk ik echter ook iets anders op: de kracht en positiviteit die in onze dorpen aanwezig is. Mensen die niet afwachten, maar in actie komen. Die iets organiseren, verantwoordelijkheid nemen of simpelweg omkijken naar een ander.
Als onderzoeker bestudeer ik gemeenschappen door heel Nederland. Als raadslid zie ik die gemeenschapskracht van dichtbij in onze eigen gemeente. Wat mij opvalt, is hoe vanzelfsprekend het voor veel mensen is om zich in te zetten voor hun omgeving.
Neem Sterksel. Daar hoorde ik hoe meer dan honderd vrijwilligers zich inzetten voor het dorp. De kermis wordt georganiseerd door inwoners zelf. Dorpshuis Valentijn draait op vrijwilligers. Nieuwe inwoners worden welkom geheten en wanneer iemand dreigt te vereenzamen, zijn er mensen die dat zien en iets doen. Niet omdat iemand dat oplegt, maar omdat men vindt dat je iets voor elkaar over moet hebben.
Ook De Schammert in Leende laat zien wat een gemeenschap sterk maakt. Het is meer dan een gebouw. Het is een plek waar inwoners elkaar ontmoeten, ideeën uitwisselen en samen activiteiten mogelijk maken. De echte waarde zit niet in de stenen, maar in wat er tussen mensen ontstaat.
Diezelfde betrokkenheid zie ik op veel meer plekken. Bij de vrijwilligers van DOSL, bij de organisatoren van en deelnemers aan de Brabantsedag, bij burgerinitiatieven als HalloLeende, De Hospes en de dorpswinkel in Sterksel. Steeds opnieuw blijkt hoeveel er mogelijk is wanneer mensen samen de schouders eronder zetten.
Dat betekent niet dat de gemeente onbelangrijk is. Goede voorzieningen, veilige wegen en betrouwbare dienstverlening blijven essentieel. Maar een leefbaar dorp ontstaat niet alleen door beleid. Het ontstaat wanneer mensen elkaar weten te vinden, elkaar vertrouwen en bereid zijn iets voor elkaar te betekenen.
Misschien is dat wel de belangrijkste les die ik de afgelopen maanden heb geleerd. De toekomst van Heeze, Leende, Leenderstrijp en Sterksel wordt niet vormgegeven in de raadszaal of vanuit het gemeentehuis. Zij ontstaat iedere dag opnieuw: op het sportveld, in het dorpshuis, op het schoolplein, bij verenigingen en in buurten; op plekken waar mensen elkaar ontmoeten en naar elkaar omkijken.
Dáár begint gemeenschapskracht! En daar begint ook de gezamenlijke verantwoordelijkheid om die gemeenschapskracht te blijven ontwikkelen.
Deze column is geschreven op persoonlijke titel en verwoordt de mening van de auteur, niet die van de redactie van Mijn Heeze.
