Terwijl ik werkte aan de infographic over de recente politieke besluiten in Heeze-Leende, bleef één vraag door mijn hoofd spelen: waarom weten inwoners eigenlijk zo weinig over de verdeling van woningen?
Iedereen heeft er een mening over. Starters die geen huis kunnen vinden. Gezinnen die graag in het dorp willen blijven wonen. Discussies over lokale voorrang, spoedzoekers en statushouders. Het onderwerp roept regelmatig emoties op en zorgt soms zelfs voor verdeeldheid.
Toch beschikken maar weinig mensen over dezelfde feiten.
Dat bracht mij op het idee van een openbaar woningdashboard. Omdat het volgens mij een logische volgende stap zou zijn in een tijd waarin inwoners steeds vaker om openheid vragen.
Stel je voor dat iedereen online kan zien hoeveel woningen jaarlijks vrijkomen, hoe lang de wachttijden zijn en hoeveel huizen naar lokale woningzoekenden gaan. Ook de verdeling tussen andere doelgroepen zou inzichtelijk kunnen worden. Geen geruchten, geen aannames, maar cijfers die voor iedereen toegankelijk zijn.
De discussie over wonen zou daardoor direct veranderen.
Nu worden gesprekken vaak gevoerd op basis van persoonlijke ervaringen. Die zijn waardevol, maar vertellen nooit het hele verhaal. De ene inwoner kent iemand die snel een woning kreeg, terwijl een ander juist iemand kent die al jaren wacht. Beide verhalen kunnen waar zijn, maar zeggen weinig over het totaalbeeld.
Transparantie haalt emoties niet weg, maar zorgt er wel voor dat discussies op basis van feiten worden gevoerd.
Juist daarom vond ik het interessant om het idee van een dashboard een prominente plaats te geven in de infographic. Niet als gemeentelijk beleid, maar als gedachte-experiment. Hoe zou het zijn als iedere inwoner dezelfde informatie kon raadplegen?
De timing is bovendien niet toevallig.
De gemeenteraad heeft onlangs laten zien meer grip te willen krijgen op de financiële huishouding van de gemeente. Regionale samenwerkingen moeten duidelijker verantwoorden waar geld naartoe gaat en hoe risico’s worden beheerst. Een begrijpelijke wens.
Maar als we meer openheid verlangen over miljoenen euro’s aan publieke middelen, waarom zouden we dan niet dezelfde openheid willen over iets wat voor veel inwoners minstens zo belangrijk is: de verdeling van woningen?
Een woning bepaalt immers vaak of jongeren in het dorp kunnen blijven wonen, of ouderen kunnen doorstromen en of gezinnen een toekomst kunnen opbouwen binnen hun eigen gemeenschap.
Misschien is een woningdashboard technisch niet eenvoudig. Misschien zijn er privacyregels of praktische bezwaren. Maar het onderliggende principe blijft overeind: hoe meer inzicht inwoners hebben, hoe groter het vertrouwen in de keuzes die worden gemaakt.
Want in een tijd waarin steeds vaker om transparantie wordt gevraagd, zou het helemaal niet vreemd zijn als Heeze-Leende ooit een plek krijgt waar inwoners zelf kunnen zien hoe de woningmarkt binnen de gemeente daadwerkelijk functioneert. Dat zou niet alleen goed zijn voor de discussie, maar vooral voor het vertrouwen tussen inwoners, politiek en bestuur.
