Op zaterdag 4 juli trok een groepje vrijwilligers eropuit voor de Plastic Peukmeuk, internationaal bekend als No Butts Day. Gewapend met grijpers, emmers en een flinke dosis goede zin gingen ze langs stoepranden en plantsoenen op zoek naar peuken. Deze opruimactie vraagt aandacht voor de schade die weggegooide sigarettenfilters aanrichten. Geen grote menigte, maar wel een stel doorzetters die zich bogen naar het kleine grut dat je normaal amper ziet liggen.
Eén van de fanatiekste rapers was Rien Muller. Met zijn volledige uitrusting trok hij eropuit en hij liet er geen gras over groeien. In zijn eentje viste hij honderden peuken uit de bermen en tussen de tegels vandaan. Zijn inzet tekende de sfeer van de dag: schouder aan schouder maakten de deelnemers samen het verschil.
Veel mensen staan er niet bij stil, maar de cijfers liegen er niet om. Wereldwijd belanden er elk jaar zo’n 4,5 miljard peuken op de grond. En zo’n peuk is veel schadelijker dan hij lijkt. Het filter is namelijk gemaakt van plastic en houdt juist alle gifstoffen van de sigaret vast: denk aan nicotine, zware metalen en zelfs arseen. Zo’n filter blijft 12 tot 15 jaar in de natuur liggen en kan in die tijd ongeveer 500 liter water vervuilen. Het gif zakt de bodem in en komt in het grondwater terecht.
Gevaarlijk voor dieren en natuur
En daar stopt het niet. Vogels zien een peuk soms aan voor voedsel en voeren hem aan hun jongen, of gebruiken de filters als bouwmateriaal in hun nest. Dieren kunnen de peuken niet verteren en worden er ziek van. Ook planten groeien langzamer door het gif in de grond. En dan is er nog het brandgevaar: een weggegooide peuk kan uren blijven nasmeulen en zo een bosbrand veroorzaken — geen prettige gedachte, met de heide zo dichtbij.
Op naar een peukvrije buurt
Hoeveel er eigenlijk lag, werd al na een uurtje pijnlijk duidelijk. De emmers raakten in rap tempo gevuld, en wat eerst ‘gewoon’ bij het straatbeeld hoorde, werd ineens zichtbaar als een echt milieuprobleem. Vele duizenden filters — waaronder de honderden van Rien — zijn zo veilig afgevoerd en kunnen nu geen kwaad meer. Een groot compliment aan alle deelnemers die de omgeving weer een stukje mooier en schoner achterlieten. Hopelijk blijft dit vuurtje branden, zodat er straks steeds minder peuken op straat belanden.
