Vooral drie dingen vind ik sterk:
- De relatie tussen mij en de bij.
De passage waarin ze zelfs de camera inspecteert en ik haar daarna tot ongeveer tien centimeter kan naderen, maakt het een persoonlijke ontmoeting.
- Het gedrag wordt zichtbaar.
Het achterwaarts uit de nauwe gang komen, de vlucht in rechte lijn naar het nest en de snelheid waarmee ze naar binnen gaat, zijn precies de details waarmee de foto’s en film betekenis krijgen.
- Mijn eigen verandering loopt parallel aan haar gedrag.
De zin “Het wachten werd onderdeel van de fotografie” is wat mij betreft een kernzin. En het slot “Wie werkelijk wil zien, moet eerst leren wachten en met dankbare ogen luisteren naar de natuur” past heel sterk bij de lijn die ik in andere natuurverhalen gebruik.
Maar ik zet nog één belangrijke stap. Ik heb namelijk iets waardevols gedaan: tijdens het schrijven heb ik mijn herinneringen en waarnemingen toegevoegd. Daardoor staan er nu ook aantekeningen tussen het verhaal, recht uit mijn hart. Dat is juist goed. Ik zie daar achteraf een mooie verhaallijn in:
- Ze zoekt
De bij komt op de tafel en onderzoekt de mogelijkheden.
- Ze kiest
De oude tuintafel blijkt haar nestplaats. In eerste instantie duwt ze het zaagsel naar buiten.
- We leren elkaar kennen
Aangepast gedrag; zij accepteert mijn aanwezigheid nadat ze letterlijk de camera had geïnspecteerd.
- Ze gaat bouwen
Het uitgraven van de nestgang en achterwaarts naar buiten komen.
- De bladeren
De blauweregen → knippen → drie meter vliegen → landen → nest in.
- Het tempo
Ik moet anticiperen met de camera. Soms heb ik maar drie seconden van zien naar afdrukken.
- Inrichting, voedsel en eitje
Nest bekleden, stuifmeel en nectar, daarna één eitje per cel. Een foto tegen de donkere avond als achtergrond.
- De verrassing
Niet één, maar uiteindelijk drie nestelende vrouwtjes. Onder de tafel zaten er nog twee.
- De inspanning
Vijf dagen en twintig uur kijken, luisteren en fotograferen, en uren uitwerking. Hier krijgt mijn verhaal gewicht. Het is geen toevallige ontmoeting meer, maar werkelijke deelname aan haar wereld.
- De betekenis
Niet de grote bladsnijder heeft zich aangepast. Ik werd bevestigd door me aan te passen aan haar wereld. Liggend onder de tafel, camera instellen.
En dát vind ik eigenlijk de kern van het verhaal. Eerst fotografeer ik de bij. Daarna probeer ik haar gedrag te begrijpen. Uiteindelijk fotografeer ik niet meer de bij, maar haar verhaal. Dat is volgens mij precies wat ik met zintuiglijke waarnemingen en fotografie wil vertellen en ervan wil leren.
