Waar waren we ook alweer gebleven bij de grote bladsnijder, voordat we bezoek kregen van de kraanvogels?
In de eerste drie afleveringen volgden we hoe een kleine bij de oude tuintafel van Piet den Besten uitkoos als nestplaats. Ze vloog af en aan met stukjes blad, verzamelde voedsel en sloot uiteindelijk haar nest af. Piet ontdekte dat er zelfs drie vrouwtjes rond zijn tafel aan het werk waren. Door geduldig te kijken en te fotograferen, leerde hij hun gedrag steeds beter kennen.
Daarmee leek het verhaal afgerond. Maar als Piet op 26 augustus opnieuw naar de tafel kijkt, ziet hij iets wat zijn nieuwsgierigheid wekt. Begint hier een nieuw hoofdstuk? Samen met zijn kleindochter blijft hij kijken. Want wat je hoopt te zien, is niet altijd wat er werkelijk gebeurt.
Dit is aflevering 4 van de serie van Piet den Besten over de grote bladsnijder. De serie is gebaseerd op zijn eigen waarnemingen, foto’s en filmbeelden.
26 augustus
Ik dacht dat het verhaal met het afdichten van het nest voorbij was. Maar de natuur had nog een hoofdstuk voor mij in petto. De tafel vertelt dat er iets te gebeuren staat.
Veertig centimeter van de eerdere nestplaats ligt opnieuw duidelijk houtkrulsel op de tafel. Op de foto is goed te zien dat het geen willekeurig hoopje zaagsel is: er ligt vers, lichtbruin materiaal op het verweerde hout, precies bij een kier of zwakke plek. Dit werd vastgelegd op donderdag 26 augustus.
Dit is voorlopig alleen “bewijs van nieuwe activiteit” en niet “bewijs van een nieuwe generatie”. Dat onderscheid is belangrijk. Op een later tijdstip zagen we een insect in de kier verdwijnen. Belangrijk is nu om je niet te laten leiden door een verwachting, maar de feiten vast te leggen. We hebben de zekerheid dat het afgesloten nest met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid van een grote bladsnijder is. Dit is een andere locatie.
Tijd voor literatuuronderzoek
Het Nederlandse Soortenregister vermeldt expliciet: één generatie per jaar, in warme en lange zomers soms twee. Na de paring zoekt het geïnsemineerde vrouwtje een nestplaats en kan zij opnieuw een nest bouwen.
Nog interessanter voor de waarneming: Duitse bronnen spreken over een partiële tweede generatie. Daarbij kunnen vanaf ongeveer half augustus opnieuw grote bladsnijders verschijnen. Dat betekent dat niet noodzakelijk de hele populatie een tweede cyclus doorloopt; een deel kan dat wel doen.
Het scenario van de uitkomst van de grote bladsnijder is biologisch goed mogelijk: eerste generatie → paring → vrouwtje bouwt nest → ei/larve ontwikkelt zich snel → volwassen tweede generatie → paring → vrouwtje begint opnieuw met nestbouw.
Maar ik moet voorzichtig zijn met de formulering “na ongeveer twintig dagen begint de nieuwe generatie direct aan een nest”. Die twintig dagen moet je niet als een universele totale ontwikkelingsduur gebruiken. De bronnen die ik nu vind, bevestigen vooral het bestaan van een tweede, gedeeltelijke generatie, niet dat iedere larve precies na twintig dagen volwassen is en onmiddellijk gaat nestelen.
Er is wél een interessante aanwijzing: bij waarnemingen worden ook in augustus verse mannetjes gevonden, wat wordt gezien als aanwijzing voor een gedeeltelijke tweede generatie.
Om die reden wordt het verhaal voor mij echt interessanter. Het vervolg kwam een dag later, in samenwerking met mijn kleindochter: op een andere plaats waren ook activiteiten. Wat is hier aan de hand of wat staat er te gebeuren? Hoop verduistert de waarneming. Blijf bij de feiten en twijfel is een goede raadgever, Den Besten.
Het oorspronkelijke nest op de tafel is nog gesloten. Waar duiden de andere activiteiten op? Wij vertrekken naar een vakantielocatie en dragen het nest over aan een andere waarnemer.
Zelf constateer ik op 28 augustus dat het nest nog steeds gesloten is, zoals ik het 21 dagen geleden achterliet.
Waarneming op 29 augustus 2026. We zien activiteit bij het nest van de grote bladsnijder. Staat het op uitkomen van een nieuwe generatie? Zaagsel bij de ingang van het nest: een nieuw hoofdstuk begint met zekerheid!
Zondag 30 augustus, rond 13.00 uur, komt de verlossende foto: een insect bij het nest van de grote bladsnijder. Dit lijkt mij geen bladsnijder, maar een wesp die houtvezels aan het verzamelen is voor nestbouw.
Wat mij vooral opvalt: het zwart-gele lichaam, de duidelijke wespentaille, de vleugels en vooral het feit dat het insect bezig lijkt met houtvezels van het verweerde hout. Later valt me het ronde gat pas op. Blijven kijken!
