In een zaal in Tilburg staat een pianola die zelf speelt. Zet hem aan en het geluid trekt bezoekers uit de kamer ernaast naar binnen. Dat gebeurt daar dagelijks. Het instrument komt uit de fabriek van Mathieu Kessels, de enige Nederlandse fabrikant die pianola’s bouwde. Veel exemplaren zijn er niet over. Spelen doen er nog minder.
Tussen die instrumenten liepen dit jaar de bouwers van Skôn. Ze kwamen kijken, luisteren en uitzoeken wie de man was wiens verhaal ze door de theaterparade zouden rijden.
Een goede zakenman, om te beginnen. Kessels’ instrumenten gaven het Nederlandse blaasmuziekleven decennialang vorm. Maar het museum houdt het daar niet bij. Kessels vond dat muziek maken niet mocht afhangen van iemands portemonnee, en hij liet het niet bij vinden. Hij schafte de kinderarbeid in zijn fabrieken af — als eerste, zegt Evelien van Breemen, coördinator communicatie. Zijn arbeiders repeteerden in de bedrijfsharmonie, voor werktijd, op de klok van de baas. Wie geen kaartje kon betalen, kwam naar het armenconcert.
Het eindigde niet goed. Een conflict kostte hem het bedrijf dat zijn naam droeg. Ruim een eeuw later rolt die naam alsnog door een Brabants dorp, op een wagen, langs een haag van mensen die hem nooit gekend hebben.
Op 30 augustus staan ze zelf langs de route, de vrijwilligers en medewerkers uit Tilburg. Ze komen naar Heeze om een wagen te zien over een fabriek die er al lang niet meer is. “We zijn ontzettend trots op het verhaal van Mathieu Kessels”, laat Van Breemen weten, “en vinden het fantastisch dat ook andere Brabanders dit oppikken en uitdragen.”
(De collectie is online te zien op de topstukken-pagina.)
